LEARN SUDOKU
ซูโดกุเล่นยังไง? เริ่มจากกติกา แล้วลองหาเลขแรก
เติมเลข 1–9 ให้ครบทุกแถว ทุกคอลัมน์ และทุกกล่อง 3×3 โดยไม่ซ้ำกัน แค่นี้คือกติกาหลักของซูโดกุ ไม่ต้องเก่งคณิตศาสตร์นะ เราจะเริ่มจากวิธีดูว่าช่องหนึ่งใส่อะไรได้ แล้วมีแบบฝึกให้ลองก่อนเล่นจริง
กติกาซูโดกุ: เช็กสามที่ก่อนใส่เลข
เติมเลข 1–9 ให้ครบตาราง 9 × 9 โดยแต่ละแถว แต่ละคอลัมน์ และแต่ละกล่อง 3 × 3 ต้องมีเลขทุกตัวอย่างละหนึ่งครั้ง เลขตั้งต้นแก้ไขไม่ได้ Sudoku-Y ใช้ชื่อแถว A–I และคอลัมน์ 1–9 เช่น A1 คือช่องมุมซ้ายบน
เลขเดียวกันอยู่ที่อื่นบนกระดานได้ ข้อห้ามซ้ำใช้กับแถว คอลัมน์ และกล่องของช่องนั้น ไม่ใช่ห้ามซ้ำทั้งตาราง อ่านเทียบกับกติกามาตรฐานจาก Nikoliได้
หาเลขแรกด้วยกติกาสามส่วน
ลองหาคำตอบของ E5 ช่องกรอบเส้นประ กดดูหลักฐานทีละส่วน แล้วเลือกเลขที่ใส่ได้
แถว E มี 4, 2, 6, 8 และ 3 แล้ว ตัดออกจาก 1–9 จึงเหลือ {1,5,7,9} ยังเลือกคำตอบไม่ได้
ตัวเลือกของ E5 หลังขั้นนี้
กรอบเขียว = เลขหลักฐานของขั้นที่เลือก · เส้นประ = E5 · เลขขีดฆ่า = ตัวเลือกที่ตัดแล้ว
E5 ควรเป็นเลขอะไร?
ลองดูหลักฐานแล้วเลือกคำตอบ ไม่ต้องเดา
ดูวิธีคิดครบทั้งสามขั้น
- แถว E มี 4, 2, 6, 8 และ 3 แล้ว ตัดออกจาก 1–9 จึงเหลือ {1,5,7,9} ยังเลือกคำตอบไม่ได้
- คอลัมน์ 5 มี 7 ที่ A5 และ 9 ที่ B5 เมื่อตัดเพิ่มจากชุดเดิม เหลือ {1,5}
- กล่องกลาง (แถว D–F คอลัมน์ 4–6) มี 1 ที่ D6 ส่วน 8 และ 3 ตัดไปแล้ว จึงเหลือ 5 ตัวเดียว
ดู · ลอง · เข้าใจ
ลองเองอีกนิด แล้วจะเห็นภาพ
เลขซ้ำ ตรงไหนได้บ้าง?
A1 มีเลขจริง 5 ลองเช็กแถว คอลัมน์ และกล่องของมันก่อน
นี่เป็นกระดานบางส่วนที่เราสร้างไว้ฝึก ไม่ใช่โจทย์เต็ม เลขใหญ่คือเลขจริง เลขเล็กคือตัวเลือก จุดหมายถึงไม่ได้แสดงข้อมูลของช่องนั้น ตัวเลือกที่บอกว่าครบ เป็นเงื่อนไขของตัวอย่างนี้ ไม่ได้คำนวณจากจุดบนกระดาน
กรอบเขียว = ช่องที่ชี้ให้ดู · สีม่วงและคำว่า “ลอง” = กรณีสมมติ · ขีดฆ่า = ตัดตัวเลือก
ช่องไหนไม่ชนกับ 5 ที่ A1? ดูเฉพาะเลขที่ให้ ไม่ได้แปลว่าช่องนั้นเป็นคำตอบแน่ ๆ
เปิดเหตุผล
E5 ไม่ร่วมแถว คอลัมน์ หรือกล่องกับ A1 จึงยังไม่ถูกเลข 5 ตัวนี้ห้ามไว้ แต่ต้องตรวจเลขจริงตัวอื่นก่อนเติม
ชุดเลข 1/9 · เปลี่ยนชุดเลขในรูปแบบเดิม ไม่ใช่โจทย์เต็มใหม่
อ่านหลักการจากต้นทาง: Nikoli — Sudoku
เริ่มเกมแรกยังไงดี?
- หาแถว คอลัมน์ หรือกล่องที่เกือบเต็ม ถ้าขาดช่องเดียว ลองไล่เลข 1–9 ว่าขาดตัวไหน
- เช็กอีกสองส่วนด้วย เลขที่แถวขาดต้องไม่ซ้ำกับเลขในคอลัมน์และกล่องของช่องนั้น ถ้าซ้ำ ให้ตรวจเลขที่ใส่ก่อนหน้า
- ถ้ายังเหลือหลายตัว ให้จดไว้ก่อน ยังไม่ต้องเลือกเดา ลองย้ายไปดูช่องอื่น แล้วกลับมาเช็กใหม่เมื่อมีเลขเพิ่ม
พร้อมลองทั้งกระดานแล้ว? เปิดซูโดกุ 9×9 ระดับง่าย หรือเริ่มจาก 4×4 ที่ใช้แค่เลข 1–4 ถ้าอยากฝึกดูแถวและกล่องทีละนิด เล่นได้โดยไม่ต้องสมัครสมาชิก
เริ่มจากจดตัวเลือก
เลือกช่องว่างแล้วดูแถว คอลัมน์ และกล่องของช่องนั้น เลขที่มีอยู่แล้วในส่วนใดส่วนหนึ่งใส่ซ้ำไม่ได้ ให้จดเฉพาะเลขที่เหลือ เช่น หากสามส่วนนี้มีเลข 1, 2, 4, 5, 6, 7 และ 9 แล้ว จะเหลือตัวเลือก 3 กับ 8
ใน Sudoku-Y กด บันทึก (+) แล้วกดเลขเพื่อจด กดซ้ำเพื่อตัด และกดอีกครั้งเพื่อคืน ปุ่ม เติมตัวเลือกทั้งกระดาน ช่วยจดความเป็นไปได้พื้นฐานให้ทุกช่องว่าง แต่ไม่ได้เฉลยหรือยืนยันว่าตัวเลือกใดเป็นคำตอบ
สองเทคนิคสำหรับผู้เริ่มต้น
- เหลือเลขเดียวในช่อง (Naked single): เมื่อตัดเลขที่ซ้ำออกแล้วเหลือเพียงตัวเดียว เช่น ตัดเลข 1–9 ออกได้ทุกตัวยกเว้น 6 ช่องนั้นจึงต้องเป็น 6
- เลขลงได้ช่องเดียว (Hidden single): หากเลขหนึ่งลงได้เพียงช่องเดียวในแถว คอลัมน์ หรือกล่อง ช่องนั้นต้องเป็นเลขนั้น แม้ในบันทึกจะยังมีตัวเลือกอื่นอยู่
ทุกครั้งที่เติมคำตอบ ให้ย้อนดูช่องที่เกี่ยวข้อง เพราะอาจทำให้เกิดเลขที่ลงได้เพียงช่องเดียวเพิ่ม เครื่องมือเทคนิคยังช่วยหาคู่เปล่า การชี้จากกล่อง และการล็อกเข้ากล่อง พร้อมแสดงช่องต้นทางและช่องที่ตัดตัวเลือกได้บนกระดานที่เล่นอยู่
ลองฝึก Singles แล้วต่อด้วยสองช่องที่ล็อกสองเลข อ่านคำอธิบายความต่างระหว่างตัวเลือกเดียวของช่องกับตำแหน่งเดียวของเลขเพิ่มเติมได้ที่ HoDoKu — Singles
ทำอย่างไรเมื่อไม่เห็นช่องที่จะเติม
- ตรวจเลขที่เพิ่งใส่ เลขจริงที่ผิดอาจทำให้ตัดตัวเลือกที่ถูกจากช่องอื่น เริ่มตรวจแถว คอลัมน์ และกล่องที่เลขล่าสุดอยู่
- ตรวจว่าจดครบหรือยัง การจดไว้ตัวเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็น Single ต้องคำนวณตัวเลือกจากเลขจริงก่อนถือว่าแน่นอน
- เปลี่ยนมุมมอง ถ้าแต่ละช่องเหลือหลายตัว ลองติดตามเลขเดียวให้ครบหนึ่งแถวหรือกล่อง อาจเห็นว่ามันลงได้เพียงตำแหน่งเดียว
- หาเลขที่ตัดได้ก่อน คู่เปล่าอาจช่วยตัดตัวเลือกโดยยังไม่ให้คำตอบทันที ปรับเฉพาะช่องที่เกี่ยวข้องแล้วมองหา Singles อีกครั้ง
ถ้าใช้คำใบ้ ให้ลองระบุช่องหลักฐานด้วยตัวเองก่อน การยังหาวิธีเดินไม่เจอไม่ได้พิสูจน์ว่าต้องเดา หากลองสมมติ ให้เก็บเลขในกรณีแยกไว้จนกว่าจะอธิบายได้ว่าทำไมจึงถูก
ควรเริ่มจากกระดานแบบไหน?
- 4×4: ใช้ 1–4 และกล่อง 2×2 ฝึกตรวจสามเงื่อนไขด้วยจำนวนช่องน้อย
- 6×6: ใช้ 1–6 กล่องสูงสองแถว กว้างสามคอลัมน์ ดูเส้นเข้มแทนการจำรูปกล่อง 3×3
- Classic 9×9 ระดับง่าย: ใช้กติกาบนกระดานมาตรฐาน เริ่มจากส่วนที่มีเลขเกือบครบ
- 16×16: ใช้ 1–16 กับกล่อง 4×4 ช่องมากขึ้นทำให้ต้องกวาดตามากขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่าใช้เทคนิคยากกว่าเสมอไป
- Killer: เพิ่มผลรวมและห้ามซ้ำในกรง ต้องแยกกล่องกับกรงให้ออกก่อนใช้การบวกลบ
คำใบ้และการสมมติ
คำใบ้แสดงเหตุผลทีละขั้นบนกระดาน หากอยากฝึก ลองอ่านก่อนกดเติมคำตอบ คำใบ้ยากบางแบบใช้การสมมติ การยังไม่พบข้อขัดแย้งไม่ได้แปลว่าสมมติฐานนั้นถูกต้อง เมื่อพบข้อขัดแย้งจึงตัดสมมติฐานนั้นได้ ส่วนการยืนยันคำตอบเดียวต้องตัดทางเลือกอื่นได้ด้วย
ใช้กรณีสมมติเพื่อลองทางเลือกโดยไม่กระทบกระดานจริง เพิ่มหรือสลับกรณี ล้างกรณี หรือออกเพื่อกลับสู่กระดานเดิมได้ กดยืนยันใช้กรณีเมื่อพร้อมนำเลขเหล่านั้นมาเป็นคำตอบจริง
การเล่นและบันทึกเกม
เลือกโหมดคลาสสิกได้สี่ระดับความยาก เล่นโจทย์ประจำวัน หรือผ่านด่านในเส้นทางตัวเลข โจทย์ประจำวันเปลี่ยนเมื่อเที่ยงคืนเวลาไทย ไม่ว่าคุณจะเลือกภาษาใด
เล่นได้โดยไม่ต้องสมัครสมาชิก เกม บันทึกตัวเลือก แต้ม และการตั้งค่าเก็บในเบราว์เซอร์นี้ การสลับภาษาไทยและอังกฤษบนเว็บไซต์เดียวกันใช้ข้อมูลเดิม แต่ข้อมูลยังไม่ตามไปต่างเครื่องหรือเบราว์เซอร์ เพราะยังไม่เปิดระบบล็อกอินและซิงก์ การล้างข้อมูลเว็บไซต์อาจลบความคืบหน้า
คำใบ้และโอกาสเล่นต่อฟรีไหม?
เติมตัวเลือกอัตโนมัติได้ฟรี ช่วงที่ยังไม่เปิดโฆษณารางวัล คำใบ้และการเล่นต่อเมื่อผิดก็ฟรี เมื่อเปิดโฆษณารางวัลแล้ว แต่ละเกมมีคำใบ้ฟรี 3 ครั้งและโอกาสผิดฟรี 3 ครั้ง ดูโฆษณาจบหนึ่งรอบจะได้คำใบ้เพิ่ม 1 ครั้ง หรือโอกาสผิดเพิ่ม 1 ครั้ง ตามตัวเลือกที่กด
เรียนต่อจาก คลังความรู้ซูโดกุ พร้อมตัวอย่างและแหล่งอ้างอิง